Çernobil'in akıbeti ne olacak?

Rus güçlerinin, Ukrayna işgalinda Çernobil nükleer santralini ele geçirdiği açıklanmıştı

© AFP
Çernobil'in akıbeti ne olacak?

Ukrayna'nın başkenti Kiev'e 110 kilometre uzaklıkta bulunan Çernobil nükleer santralinin Rus askerlerinin kontrolüne geçmesinin ardından gözler, 1986'da dünyanın yaşadığı en büyük nükleer felaketlerden birine sahne olan santrale çevrildi. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, internet sitesinde "Reaktörün akıbeti henüz belli değil" ifadesini kullandı.

Faaliyetteki son reaktör 2000 yılında kapatılmasına rağmen, reaktörün tamamen devre dışı kalması ve oluşan nükleer sızıntıların giderilmesine yönelik çalışmalar sürüyor.

Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkan Yardımcısı Mihayl Podolyak, Rus güçlerine karşı Çernobil Nükleer Santrali'nin kontrolünü kaybettiklerini dün 21.45'te bildirmişti. Rusların saldırısından sonra santralin güvende olduğunu söylemenin imkansız hale geldiğini ifade eden Podolyak, bunun Avrupa için en büyük tehditlerden birisi olduğunu belirtmişti.

Son reaktör 2000'de kapatıldı
Çernobil nükleer santrali dört reaktörden oluşuyor ve bunlardan sonuncusu 15 Aralık 2000'de kapatıldı. Bir reaktörün kapatılmasının ardından tamamen devre dışı kalması, kalıntıların yok edilmesi onlarca yıl sürüyor.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının (IAEA) paylaştığı bilgilere göre, son reaktördeki çalışma süreci, buradaki yakıt ve atıkların uzaklaştırılması, bertaraf edilmesi ve radyoaktif olabilecek toprak ve su dahil olmak üzere tesis ile çevresindeki alanın tamamen arındırılması işlemlerini içeriyor.

IAEA'nın internet sitesinde söz konusu durumla ilgili "1986'da trajik kazanın meydana geldiği dördüncü reaktörün akıbeti henüz belli değil" ifadesi yer alıyor.

4 numaralı reaktör sızıntıya karşı dev metal kubbede tutuluyor
Dört numaralı reaktör, halihazırda nükleer sızıntı ve radyasyonu önlemek için dev bir metal kubbe içinde tutuluyor. Reaktörün patlamasının uzun vadeli etkisi hala hararetli tartışmaların kaynağı olmayı sürdürüyor.

Kubbe olarak adlandırılan bu sınırlandırılmış bölgenin iskeletinin 1,5 milyar Euro'ya, tüm projenin ise 2,2 milyar Euro'ya mal olduğu biliniyor.

IAEA verilerine göre, söz konusu koruma yapısı için Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, 45 ülke ile Avrupa Birliği'nin katkıları ve bankanın öz kaynaklarından 715 milyon Euro'luk bir fon sağladı.

Çernobil Faciası
26 Nisan 1986 tarihinde Sovyetler Birliği'ne bağlı Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Pripyat şehri yakınlarındaki Çernobil Nükleer Santrali'nin 4 numaralı reaktöründe gerçekleşen nükleer kazadır.

Kaza, Uluslararası Nükleer Olay Ölçeği'ne göre bugüne kadar meydana gelmiş en büyük nükleer kazalardan biridir. Çernobil felaketi, Uluslararası Nükleer Olay Ölçeğinde en yüksek sınıflandırma oranı olan 7 ile ölçeklendirilmiştir. Bu sınıfta ölçeklendirilen yalnızca iki nükleer felaket bulunmaktadır. Bunlardan birisi Çernobil felaketi, diğeri ise 2011 yılında meydana gelen Fukuşima I Nükleer Santrali kazalarıdır.

Felaket maliyeti ve kayıpları açısından tarihin en kötü iki nükleer felaketinden birisidir. Kaza sonrası 600.000'den fazla işçi nükleer faciaya müdahalede bulunmuş ve birçoğu radyasyona maruz kalmıştır.[kaynak belirtilmeli] Tahmini olarak yapılan masraf ise 18 milyar ruble olmuştur. Meydana gelen kaza esnasında ölen kişilerin sayısı 4.000-93.000 kişi civarında olmuştur.

SIRADAKİ HABER