Fransa'da Macron ve Sarı Yelekliler İçin Kader Günü

Fransa'da benzeri görülmeyen bir kararlılıkla aylardır süren Sarı Yelekliler Hareketi'nde dönüm noktasına gelindi. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un, Sarı Yelekliler'in taleplerine yanıt vermek üzere düzenlediği ve 3 ay süren Ulusal Büyük Tartışma programı sona erdi.

© AFP
Fransa'da Macron ve Sarı Yelekliler İçin Kader Günü

Macron, Pazartesi akşamı saat 20.00'de yapacağı konuşma ile Sarı Yelekliler'in taleplerine yanıt vererek, iktidarının ikinci perdesini açmak istiyor. Aylardır düzenledikleri eylemlerle hükümet üzerinde baskı yapan Sarı Yelekliler ise daha Macron konuşmadan, "2'inci ültimatom" adını verdikleri eylem çağrısı yaptı bile.

Beklemediği bir şekilde, iktidarı akaryakıt zamlarına karşı isyan eden Sarı Yelekliler hareketi ile zayıflayan Fransa Cumhurbaşkanı Macron'un, hareketi bitirmek için düzenlediği 3 aylık tartışma süreci de, protestoların sona ermesi için yeterli olmadı. Geçtiğimiz Cumartesi günü Sarı Yelekliler 22'inci kez protesto eylemlerine çıkarken, Cumhurbaşkanı Macron da, Elysee Sarayı'nda birbiri ardına kurmaylarıyla bir araya gelerek, iktidarının kaderini belirleyecek, hayati önem içeren konuşmasına hazırlandı. Pazar akşamı Elysee Sarayı'nda son kez güvendiği bakanlarla bir araya gelen Macron, Pazartesi günü beklenen konuşmayı yapacağını açıkladı.

Son üç gündür Elysee Sarayı'na kapanarak çalışan Macron, resmi ajandasını tümüyle boşaltarak yalnızca bu açıklamaya hazırlandı. Perşembe günü, en yakın kurmaylarıyla öğle yemeğinde bir araya geldi. Aralarında Fransız merkez sağının önemli ismi, Macron'a dışarıdan destek veren MODEM Başkanı François Bayrou ve sağ kolu Meclis Başkanı Richard Ferrand'ın da olduğu toplantıda, tüm ihtimaller masaya yatırıldı. Bir sızma olmaması için bütün bakanlıklara 3 ihtimalli çalışma yapmaları talimatı verildi ancak bunlardan hangisinin uygulanacağı açıklanmadı.

İkinci şansı yok

Macron, 10 Aralık'ta Sarı Yelekliler'in şiddetli eylemlerinin ardından 10 milyar Euroluk yeni paket açıklamasına rağmen kamuoyunu ikna etmeyi başaramadı ve Sarı Yelekliler'e verilen destek devam etti. Bu nedenle aynı hatayı tekrar etmek istemiyor. Ancak iktidara geldiğinden bu yana 17 yakın çalışanı kendisini terkeden ve hala bir iletişim danışmanı atamayan Macron, iktidarda kalan 3 yılını belirleyecek olan bu önemli adımı açıklarken, reformları uzun vadeli ve geniş tutmaya çalışacak.

Sarı Yelekliler ne istiyor?

Sarı Yeleklilerin tümünün üzerinde uzlaştığı 3 temel nokta var. En sağından en soluna, tüm Sarı Yelekliler öncelikle vergi adaleti istiyor. Yani çok kazanandan daha çok vergi alınması, orta sınıfın üzerinden vergi yükünün kaldırılmasında ısrar ediyor. Macron'un kaldırdığı, zenginlerden alınan Varlık Vergisi ISF'in yeniden inşaa edilmesini istiyor.

İkincisi daha çok demokrasi talep ediyor. Referandumla Halk İnisiyatifi (RIC) adını verdikleri mekanizma ile halkın genelini ilgilendiren önemli konularda referanduma gidilmesini istiyor. Üçüncü önemli talebi, temel gıda maddelerinden alınan yüksek orandaki KDV'lerin kaldırılmasını, böylece gıda maddelerinin ucuzlamasını talep ediyor.

Sarı Yelkliler'in bir bölümü ise, Meclis'in feshedilmesini, seçimlere gidilmesini, parlamenter sayısının azaltılmasını ve halk meclisleri kurularak halkın kararlara doğrudan katılmasını talep ediyor. Gelir adaletinin sağlanması, asgari ücretin arttırılması ve emeklilerden alınan vergilerin kaldırılması da talepler arasında.

Macron neye hazırlanıyor?

MODEM lideri François Bayrou, "Bir ülkenin endişesi vergi indirimiyle özetlenemez. Sosyal adalet ve vergi adaleti ihtiyacı var" diyerek Macron'a geniş bir açıklama yapma çağrısında bulundu. Pek çok hükümet üyesi bakan, kendisine "zenginlerin cumhurbaşkanı" etiketini yapıştıran politikalarına son vererek, yoksul kesime de güçlü ve sembolik mesajlar vermesi çağrısı yaptı. Temel gıda madelerinden KDV'nin kaldırılmasını talebine pek çok Macron yanlısı poliltikacı sıcak bakıyor. Ancak Maliye Bakanlığı, bu vergiden vazgeçmenin 10 milyar Euro'ya mal olacağını belirterek, düzenlemeye karşı çıkıyor.

Macron ne getirecek?

Görevi sona erdiği halde yüklü ödeme yapılan eski Cumhurbaşkanı, başbakan ve milletvekillerine tanınan imtiyazların kaldırılması, devlet elitlerini eğiten ENA adı verilen okulun kapatılması ve yeni ve tüm topluma açılan kamu yöneticisi yetiştirecek okulların oluşturulması, milletvekili sayısının yüzde 30 oranında azaltılması, nispi seçim sisteminin oranlarının yükseltilerek (yüzde 20-25) parlamentoya muhalif partilerin daha yüksek sayıda milletvekili ile girebilmesi, halkın referanduma gidebilmesi için gereken imza sayısının 4.5 milyondan 1 milyona indirilmesi, halkın yüzde 77'sinin geri getirilmesini istediği Varlık Vergisi ISF'i yeniden ihdas etmek yerine emlak vergilerinin arttırılması, iklim taleplerini yerine getirmek için bir Avrupa İklim Bankası'nın kurulması, bütün bunların yapılacağı bir takvimi de açıklayarak, Sarı Yelekliler'i ikna etmeye çalışması bekleniyor.

5 büyük şantiye

Macron'un, reformları 5 ana başlıkta toplayarak, sosyal, vergi, kurumlar, hükümet yapısı ve günlük yaşam alanında atılacak adımları açıklaması bekleniyor. Ardından bu alanlarda büyük şantiyeler oluşturarak reforma gideceğini söyleyecek. Macron, bu reformların uygulanmasına Avrupa Parlamentosu seçimlerinden sonra başlamayı planlıyor. Seçimlerden sonra hükümet yapısını da değiştirmeye hazırlanan Emmanuel Macron'un, yalnızca reformların başarıyla tamamlanması için yeni bazı bakanlıklar oluşturacağı da konuşuluyor. Örneğin, işsizliğin düşürülmesinden sorumlu bakan, tüm kurumlara hakim olacak yetkiyle donatılarak, bu görevin başarıyla sonuçlanması için çalışacak. Ve ülkenin ihtiyaçları doğrultusunda hükümetin yapısı da değişebilecek.

Ancak Macron'un Sarı Yelekliler'i ayaklandıran bazı sembolik alanlarda, örneğin öğrencilere yapılan yardımlardan kestiği 5 Euro'yu geri vermesi, emekliler için getirdiği yeni vergi yükünü kaldırması, zarlıklı kesimin vergi dilimini yükseltmesi gibi adımlar da atması gerekecek. Le Monde gazetesine konuşan İktidar Partisi Cumhuriyete Yürüyüş partisi LREM milletvekili Corinne Vignon, "Meksika'da Lopez Obrador seçildikten sonra cumhurbaşkanlığı uçağını sattı ve sarayı terkederek evine taşındı. Bu demagoji yapmak değil, halka 'sizi anlıyorum, sizin gibi olmak istiyorum' mesajı vermektir. Elysee Sarayı'nın çatal bıçak takımı 500 bin Euro'ya değiştirildiğinde, insanlar sembole bakıyor, miktarına değil" sözleriyle bu beklentiyi dile getirdi.

Sarı Yelekliler’den "2'inci ültimatom" çağrısı

Ancak, Cumhurbaşkanı Macron'un "Ulusal Büyük tartışma" toplantılarını yalnızca Sarı Yelekliler hareketini bitirmek için düzenlediğini iddia eden Sarı Yelekliler ise, Macron'un "halkın istediği gerçek reformları açıklayacağına inanmadıklarını" dile getiriyor. Sosyal medya hesaplarından, "2. Ültimatom" başlığıyla tüm Sarı Yeleklier'i Paris'e çağıran organizatörler, eylem çağrısında, eğer cumhurbaşkanı halkın taleplerine uygun vaatlerde bulunmazsa, eylemin daha da güçlenerek devam edeceğini vurguladılar.

SIRADAKİ HABER