İsveç'te tecavüzün tanımı değişti, mahkumiyet oranı yüzde 75 arttı

Tecavüzün yasal tanımını 'rıza olmaksızın seks' şeklinde değiştirmenin kurbanlardan yana olumlu etkisini gören İsveç'in mahkumiyet oranında büyük artışa tanık olmasının ardından diğer ülkelere örnek olması yönünde çağrı yapılıyor.

© REUTERS / HANNAH MCKAY
İsveç'te tecavüzün tanımı değişti, mahkumiyet oranı yüzde 75 arttı

İsveç'te 2018 yılında tecavüzün yasal tanımının 'rıza olmaksızın seks' şeklinde değiştirilmesinin ardından savcıların şiddet tehdidi, kullanımı ya da zorlama olup olmadığını kanıtlamasına gerek kalmazken, tecavüzden mahkumiyet de yüzde 75 oranında arttı. 

Ulusal Suç Önleme Konseyi (Bra), tecavüzden mahkumiyet sayısının 2017 yılında 190 olduğuna, 2019 yılında ise 333'e çıktığına dikkat çekti. 

Konsey, bu sayıların tanım değişikliğinin beklenenden çok daha büyük etkide bulunduğunu gösterdiğini belirtti. 

Bra'nın kıdemli araştırmacılarından Stina Holmberg "Bu kadar büyük artış sürpriz oldu. Bu iyiye işaret, zira tecavüz kurbanları için çok daha fazla oranda adaletin yerini bulması anlamına geliyor" dedi. 

Holmberg, yasayla gelen bu değişimin, evlerde ve okullarda rıza meselesinin tartışılmasını teşvik etmesini umduğunu söyledi. 

İskandinav ülkesindeki bu veriler, diğer ülkelerde de tecavüzle ilgili yasaların değiştirilmesi çağrılarını beraberinde getirdi. 

Uluslararası Af Örgütü'nün kadın hakları konusunda kıdemli politika danışmanı Katarina Bergehed, "Diğer ülkelerin İsveç'in izinden gitmelerine acil ihtiyaç olduğu ortaya çıktı" çağrısını yaptı.

Tecavüz denilince akla bir yabancının saldırısının geldiğini, ama tekil davalara bakıldığında kurbanların neredeyse tamamının saldırganı tanıdığını belirten Bergehed, "Cinsel faaliyet karşılıklı rızaya dayanmalı, bunun dışındaki her şey tecavüzdür" dedi.

Basmakalıp görüşlerin hakimiyeti yüzünden kurbanların tecavüz suçlamasında bulunamadığını, gerçekten tecavüze uğrayıp uğramadıklarından emin olamadıklarını söyleyen kadın hakları savunucusu, kadınların özellikle donup kaldıkları, karşı koymadıkları durumlarda olanlardan kendilerini  suçladığını vurguladı. 

Polis ve mahkeme, tecavüz vakalarında kurbanın anlatımını eğer karşı koymadıysa genelde ciddiye almıyor, ancak çoğunlukla kanıtlar tecavüz durumunda pek çok kurbanın geçici felç yaşadığını gösteriyor. 

Bergehed, İsveç'te tecavüz kurbanları için acil klinik araştırmasına göre kurbanların yüzde 70'inin korkudan dona kalma reaksiyonu verdiğini aktardı. 

Tecavüzün yasal tanımına 'rıza olmaksızın seks' diyen diğer ülkeler, Almanya, Britanya, Belçika, İrlanda, İzlanda, Kanada, Lüksemburg, Yunanistan.  

Danimarka, Finlandiya, İspanya, Portekiz de bu yönde yasal değişiklik vaat etti. 

SIRADAKİ HABER