Yeni sistemde 'torba kanuna' çözüm arayışı

AKP'de de milletvekillerinin ‘torba kanun teklifi’ hazırlamasının yeni sistemin ruhuna uygun olmadığı görüşünün hâkim olduğu belirtildi

© AA
Yeni sistemde 'torba kanuna' çözüm arayışı

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin birinci yılında eksiklikleri belirlemek için başlatılan çalışmanın gündeminde ‘torba kanun’ da var. Eski sistemde daha çok hükümet eliyle ‘tasarı’ olarak hazırlanan ‘torba kanunlar’ yeni sistemde milletvekilleri tarafından devam ettirilince, ‘torbacı vekil’ eleştirilerini beraberinde getirdi. Yeni çalışma kapsamında bu duruma da çare aranıyor. Öneriler arasında Yürütme organının ihtiyaçlarını Meclis’e iletebileceği bir mekanizma oluşturulması ve temel kanun görüşmelerinin yeniden düzenlenmesi bulunuyor.

Parlamenter sistemde hükûmet, ilgili bakanlıklara, “Eksik, acil yasa ihtiyaçlarınız nelerdir?” diye soruyor, bakanlıklar da talep ettikleri yasal düzenlemeleri başbakanlığa iletiyordu. Başbakanlık da farklı kanunlarda değişiklik içeren ‘torba kanun’ adı verilen tasarıyı Meclis’e sunuyordu. Bu şekilde 30-40 farklı kanunda değişiklik içeren yüzlerce maddeden oluşan çok sayıda torba kanun Meclis’te görüşülerek kabul edildi. AKP iktidarı döneminde temel yasa yapma yöntemi haline gelen ‘torba kanun’, TBMM Genel Kurulu’ndaki görüşmelerde de iktidarın ‘suistimal’ olarak nitelendirdiği muhalefetin içtüzükten kaynaklanan ‘görüşmeleri uzatma ve engelleme’ haklarını sınırlıyordu.

"Yeni sistemde torba kanun olmayacak" denildi
Gazete Duvar'dan Nergis Demirkaya'nın haberine göre  Cumhurburbaşkanlığı Hükümet Sistemi gündeme geldiğinde muhalefetin tepkisine yol açan ‘torba kanun’ uygulamasının da ortadan kalkacağı söylendi. Cumhurbaşkanlığı sisteminde hükûmetten bir tasarı gelemeyeceği, kanun tekliflerini milletvekilleri hazırlayacağı için, “Yeni sistemde torba olmayacak” denildi. Ancak geçen 1 yılda değişen bir yasama süreci olmadı. “Torba Kanunlar” bu kez milletvekilleri tarafından Meclis’e sunulmaya başlandı.

"Milletvekili torbayla bakanlık mı dolaşıyor?"
Yeni sistemde de değişmeyen bu durum Meclis’e gelen her yasa teklifinde tartışma konusu oldu. Komisyon görüşmelerinde, “Milletvekili nasıl torba yasa hazırlar? Bakanlık bakanlık dolaşıp “Ben bir teklif hazırlıyorum, istediğiniz bir madde varsa torbaya atın mı diyor” tartışmalarına yol açtı. Hatta Komisyonlarda “Torbacı vekil” yorumları yapıldı. Muhalefet milletvekilleri Cumhurbaşkanlığınca hazırlanan torba kanunların milletvekillerine verildiğini, bunun da bir hülle yöntemi olduğunu ileri sürdü. Bu durum Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminin iflası olarak nitelendirildi.

Muhalefet partilerinin eleştirdiği bu durum Meclis’te çoğunluğu oluşturan Cumhur İttifakı’nın da gündeminde. MHP grubunda Cumhurbaşkanlığı ve bakanlıklardan oluşan Yürütme organının yasa taleplerini Meclis’e ileteceği bir mekanizmanın oluşturulması gerektiği konuşuluyor. Ayrıca yeni sisteme uygun olarak Meclis İçtüzüğü’nde tekliflerin görüşme usulüyle ilgili ayrıntılı yeni bir düzenleme yapılması gerektiği ifade ediliyor. Yürütme organının yasal düzenleme ihtiyaçlarını iletebileceği ihtisas komisyonu gibi bir Teklif Komisyonu oluşturulabileceği önerisi var. Ayrıca milletvekilleri dışında parti grupları adına da yasa teklifi sunulabilmesi gerektiği ifade ediliyor.

AKP temel kanun yapım yönteminde değişiklik istiyor
AKP, yürütme organından taleplerin toplanacağı bir komisyonun işlevli olmayacağı görüşünde. Ancak AKP'de de milletvekillerinin ‘torba kanun teklifi’ hazırlamasının yeni sistemin ruhuna uygun olmadığı görüşü hâkim. Çözüm olarak ise yasa görüşme yöntemiyle ilgili İçtüzük değişikliği yapılabileceği ifade ediliyor. İktidarın gündeminde ‘kod kanun’ olarak nitelendirilen her kanunun tek başına ilgili komisyonda ele alınacağı kanun yapımında süreci hızlandıracak değişiklikler yapılabileceği ifade ediliyor. Bir anlamda kanun görüşmelerini hızlandıran ‘torba kanun’ yöntemindeki bazı esasların normal kanun görüşmelerinde geçerli kılınabileceği savunuluyor. Bu daha çok konuşma süreleriyle ilgili sınırlama anlamına geliyor. AKP ve MHP’nin anlaşması durumunda böyle bir içtüzük değişikliği mümkün ancak muhalefet partilerinin söz hakkını kısıtlayacak bir değişiklikte uzlaşması çok mümkün görünmüyor.

Güncelleme Tarihi: 30 Temmuz 2019, 10:41
SIRADAKİ HABER